Naor de webstee van:Ga naar de site van Het Drentse Boek

Ophalen van 't internet

wiesopweg2.gif

 

 

 

 

taolkaorties1.gif

 

 

 

 

woordenboek.gif

 

 

 

 

De activiteiten van het Huus van de Taol en Het Drentse Boek wordt mit meugelk maakt deur financiële ondersteuning van de provincie Drenthe.
Thoesblad arrow Underwies
Underwies
Waorum tweitaoligheid? PDF Afdrukken E-mail
woensdag 25 maart 2009
underwies.jpg
 Taolkundige Thompson vun in 1952 tweitaoligheid nog een prebleem. Hakuta zee in 1986 dat tweetaoligen beter bint op het gebied van cognitieve flexibiliteit. Het gef an dat in roem dartig jaor inzichten wal veraanderd bint.Een beste zet leden weur tweitaoligheid wal ies vergeleken met het hebben van ballonnen in de kop. Veur elke taol was der een ballonnegie. Aj dus het iene wat groter maakt, komt het aander vanzölf een maol in de verdrukking. Dat was een verknupt goeie reden um niks an bijveurbield een streektaol te doen. Aj naomelijk te veul wind in het ballonnegie van het Drèents bleuzen, kun der wal ies een deuk in die van ’t Nederlands kommen.Maor de taolkundigen bint niet stopt met underzukings en neie inzichten bint op batterij kommen.
 nou.jpg  Tegenwoordig wordt aans dacht en wordt het hiele taolsysteem van de mens vergeleken met ien ballon. En an die ballon zit dan meer oeteinden. Aj dus meer in die ballon blaost, wordt e groter en feitelijk maakt het niet oet oj der meer Nederlands of meer streektaol in blaost. In beide gevallen vergroot ie het taolgevuul, het taolvermogen of hoej ’t ok maor numen wilt. Je kunt vanzölf ok Spaanse, Chinese, Engelse, Friese, Duutse Franse, Portugese blaosmonden an de ballon denken. Je huuft ok niet bang weden dat der niet genog ruumte in de kop is veur zu’n opgeblaozen ballon, want met oeze harsens is het feitelijk net as met oeze computers: wij gebroekt der maor een hiel klein percentage van. Ruumte zat!
 
Waorum streektaol? PDF Afdrukken E-mail
donderdag 26 februari 2009

De redens um in schoel streektaol een plek te geven bint der.
De belangrieksten hew even op de riege zet:

  • Umdat het levend cultureel arfgoed is; aw een fiets tegen een hunebed zet, rol we over mekaar hen van kwaodheid, want we hebt gien respect veur oes arfgoed, maor de taol as arfgoed (ok erkend en underschreven in het Handvest veur Europese minderheidstaolen) moew toch zeker ok niet verslontern;
  • Umdat die taol der in de umgeving van kinder gewoon is; aj proot over heemkunde gebroek ie toch niet allén de ogen. De taol is der: bij opa en oma, bij de buren, bij pap en mam(!), op tillevisie, in liedties, op hoezen. Waorum wal met de klas naor de neie melkstal van boer Ringeling, wal naor de bakkerij op ’t darp, naor het bejaordenhoes tiedens het kniepertiesbakken enz. en net doen of der gien streektaol is. Aj der goed over naodenkt: onbegriepelijk;
  • Vanoet taolig oogpunt is het wal goed. Hoe kuj nou makkelker an taolbeschouwing doen as met een taol oet de directe umgeving van kinder; hoe kuj interferentiefouten (“Mag het raam los?”) verbetern aj de streektaol negeert;
  • Sociaal/emotioneel; aj je schoel middenin de samenleving zetten en holden wilt, kuj as schoel een bult winnen deur de streektaol niet boeten te sluten. Een dialectprotende underwiezer in Weiteveen, Gasselte, Schoonoord, Hollandscheveld, Roden kun wal ies dik in ’t veurdiel weden in zien contacten met de olders en de ‘umgeving’ van schoel. Het streektaolprotende kind zal zuch veul gewaardeerder vulen. Oetgaond van de begunsituatie van het kind is het toch raor dat de streektaol van het platprotende kind totaol negeerd wordt. En veur de niet-streektaolproter: respect veur de cultuur van een aander kuj het best in je eigen umgeving begunnen laoten. Prachtig aj je drok maakt over de beelden die deur de Taliban kepotscheuten bint, maor begun nou eerst maor ies dichtbij hoes;
  • Veurdielen veur het cognitief denken; der bint beheurlijk wat underzukings waorbij meertaoligheid leidt tot beter cognitief denken. Dat dit in zu’n cito-toetsie niet opvalt, kuw begriepen. Maor zul der op de lange duur gien veurdiel weden? Mensen die jong met meer taolen umgaot, leert ok makkelker een daarde taol enz.


    Feitelijk komp het derop deel dat der redens zat bint um streektaol een plaots te geven in schoel.
    Maor hoe breek wij deur “Nou, ik heb eigenlijk niet zoveel met dialect!” as reden tot ofwiezing hen.

 
Lesmateriaol PDF Afdrukken E-mail
maandag 02 februari 2009

In het verleden bint der schiere lespakketten maokt veur het underwies. Veural Jan Tissing hef daor haard achterheer zeten.
Der bint:

• Van kabouters, knienen en doezendpoten (underbouw)

• Drentse Les in vief en zes

• Streektaal (lessenpakket veur groep 7 en 8)

Wieder bint ontwikkeld:

• Samen deur de tied (vertellen en veurlezen in de streektaol

• Weet jij wat een evertas is? (kört project over de Drèentse streektaol)

• Peter en de Wolf in het Drents 

De Provinciaole Bibliothiekcentrale hef veur groep 1 tot en met 3 de collectie 'Drie x Drèents'.
Dit pakket bestiet oet drei prentenboeken in het Drèents met meugelijkheden tot verwarking: Kom nou Bommes van Jane Simmons, Kikker is bang van Max Velthuijs en Kobus Knien op pad met Ad de Kat van Dick Blancke.
Dizze collectie hef van elk prentenboek vief exemplaoren, knuffels en aandere bijpassende zaken.
Het kost niks en je mugt het materiaal veer week in schoel holden.

Nei lesmateriaal
Maor de leste paar jaor is der ok niet stil zeten en is der wieder an warkt um neie dinger veur de schoelen te maken:

 

Krummels
krummels.jpgKrummels is gien lesmethode, maor een verzameling van 120 lessies in de vörm van verhalen, gedichten en liedties.
Het zöt der allemaol bats oet met mooie tiekeningen in zwart-wit um het goed kopieerbaar te holden.
De 120 lessies bint verdield over drie mappen: iene veur de underbouw, iene veur groep 4 en 5 en iene veur de bovenbouw.
In elke map zit twei cd’s waor de teksten op staot.
Van de mieste liedties bint twei opnames, ien met tekst en iene met allén maor de orkestbegeleiding.
De drie Krummelmappen kost in totaol € 50 (en dat is inclusief de zes cd’s en verzendkosten).
Een koopie dus!

 

 

 

Leskist Speulenderwies
Drentse Taol hef ok de leskist Speulenderwies maakt veur prejecten over oeze previncie. In de leskist zit vief verschillende underdelen, namelijk
• Drenthespel: een spel met veer soorten vraogen over Drenthe (algemeen,cultuur, taal, natuur);
• Zuuk bij mekaor: memoryspel waor aj plaaties en woorden bij mekaar zuken moet;
• Woordenquiz: een spel met andacht voor ‘Drentismen’;
• Drenthe in twaalf volksverhalen: bekende volksverhalen in de streektaol;
• Het jaor deur: prootplaten over de seizoenen

Speulenderwies kan liend worden bij het Huus van de Taol (0593-371010)
Dit kost niks!


Cultuurmenu
Het Huus van de Taol döt in de gemientes met in het cultuurmenu en zo kunt schoelen het Huus van de Taol inhuren veur bijveurbield een veurleesuurtie in de verschillende groepen, een lezing veur de bovenbouw, de Drents sprekende pop Bertus of zingen in het Drents. En vanzölf kan elke schoel met wat veur vraog dan ok bij oes terecht.

Lezings en workshops
Op zakelijke olderaovends verzörgt de metwarkers van het Huus van de Taol lezings. Olders vindt dat over ’t algemien aordig schier. Der wordt niet allén informatie andragen, maor ok veurbeelden geven, verhalen verteld en meziek belusterd tiedens zo’n lezing. Workshops verzörgt het Huus van de Taol veur hiel verschillende groepen.

VVE
Samen met underwiesorganisatie Kobalt wil Drentse Taol in 2007 en 2008 het prejekt ‘Klaor veur de Start’ oetvoeren gaon. ‘Klaor veur de Start’ richt zuch op peuters en hef as doel um de taolontwikkeling van kleine kinder te stimuleren. Hierbij wordt de streektaol niet vergeten, maor wordt der juust gebroek van maakt um tot betere risseltaoten te kommen.
In ‘Klaor veur de Start’ zal het gaon um:

  • Leidsters handvatten geven um goed en plezerig met streektaolige peuters en heur olders um te gaon;
  • Het herkennen en vermindern van interferentiefouten in de vroege taolontwikkeling;
  • Het verbetern van de woordenschat, waarbij de streektaolige woordenschat een bijdrage levert an de taolontwikkeling in het Nederlands;
  • Het anlangen van materialen um in hoes en in de buurt een streektaolige bijdrage te levern an de taolontwikkeling van kinderen.



Veurtgezet underwies
Veur schoelen in ’t veurtgezet underwies hef het Huus van de Taol het volgende in ‘t vat:

• ‘Snittersessie Drents’: een körte cursus Drents over de streektaol
• Workshop poëzie; poëzie in het Drèents en in het Nederlands-gedichten maken-rappen
• Lespakket Krummels voor bovenbouw basisschool; De map veur de bovenbouw is geschikt veur de underbouw van het v.u.
• In overleg is aandere invulling meugelijk.

Hoger beroepsunderwies
Op de pabo’s in oeze previncie wordt metwarkers van het Huus van de Taol regelmaotig ies een maol neugd um wat over de streektaol te kommen vertellen. Dat is vanzölf lang niet genog. Wij bint daorum in gesprek met Hogeschool Drenthe um te kommen tot een ‘Lectoraat Streektaol’. De toekomstige lector mot een kenniskring van studenten en leraren an zuch binden en derveur zörgen gaon dat de streektaol een goeie plek in het hoger underwies kreg.


Taalbeeld van de leerlingen in het Drentse onderwijs
Der is underzuuk daon naor de taol van de leerlingen in het Drentse underwies en de samenhang tussen de taolachtergrond en de schoelprestaties van de leerlingen.
Nao de analyse van dialectgegevens en schoelprestaties, bint de underzuuksrisseltaoten vastlegd in een boek met de titel Taalbeeld van de leerlingen in het Drentse onderwijs.
Aj der belang bij hebt, kuj dit hiele rapport bij oes opvraogen.

In ’t kört bint de conclusies:

• van streektaolproten kriegt kinder gien achterstanden;

• der wordt aal minder streektaol proot deur kinder (tussen de tien en twintig precent hef het Drèents nog as moedertaol)

• kinder oet de zogenuumd legere sociaal-economische milieus proot meer streektaol as heur leeftiedgenoten oet de ‘hogere kringen’.

 

 

Disclaimer