De geschiedenis van streektaolmeziek

Over streektaolmeziek is neit veul schriftelijk vastlegd. Vrouger, zeg maor in de 16e, 17e en 18e eeuw, was waark van Gerbrand Adriaensz Bredero, Constantijn Huygens en Joost van den Vondel wel bekend. Van dit dreital weiten we, dat ze ook wat versies schreven hebben in heur streektaol. Dat was in het geval van Bredero en Vondel in het Waterlands, in een Hollands dialect dus.

In het Fries is waark bekend van mèensen zoas de Gebroeders Halbertsma (de Lapekoer van Gabe Scroar) en in de 19e eeuw ook het Frysk Lieteboek mit meziek van Mendelsohn en Mozart. Het is bekend dat de blinde Friese zanger Bernlef toundertied in de 7e eeuw al, nao zien bekeren, Friese psaalms op zien ruppertoire had.

Het kwam neit tot het zingen in de streektaol en dat kwam deur het volgende:

1. In de 16e eeuw verbood de (calvinistische) kerke de, zoas zie zeden, ‘wereldse liederen’, dei deur het volk zongen wuiden. Ook wuiden alerhaande traditionele volksgebruken verboden zoas dansen, karnaval vieren en het speulen van straotversies. De holding van de kerke toundertied over de volkscultuur en ook de streektaol was neit bepaold goud veur de ontwikkeling van streektaol en alles wat daormit te maoken had.
2. Tot an de zestiende eeuw was ’t plattelaand op zuchzölf anwezen. Dörpen waren mit mekaor verbonden deur zaandwegen en bie de haarfstdag en ’s winters heul slecht begaonbaor. Het volk kon haost naargens kommen. Daordeur veraanderde der neit veul bie heur.
3. n de zestiende eeuw wuiden steden belangrieker en an het deurvertellen van gewoontes kwam zachiesan ’n èende. Dat kwam ook deur het drukken van bouken.


In 1544 kwam het Schoon Liedekens-Boeck, beter bekend as het Antwerps Liedboek, uut. Je kinnen dit zein as het èende van het tiedpark van het mondeling deurgeven van versies.

 

Wor Huusvriend!

                               
lief

Schuppies & Schoegies

rolklaver

Wies op weg

nav

Taolkaorten

drentheplat