Reijntjes, Roel (1923-2003)

Roel Reijntjes weur geboren in Beilen. Vader was een man van anzien: directeur van de elektriciteitscentrale; commandant van de braandweer en veurzitter van de voetbalveriening; moeder was ofkomstig uut een Börks caféholdersgezin.
Van jongs of an was hij een ienling, in kleding en gedrag aans as zien dörpsgenoten. Bleef zien hiele leven wonen in zien olderlijk huus an de Kruisstraat in Beilen. Zörgde veur zien moe töt an heur dood in 1978.
Nao de hbs weur hij belastingambtenaar maar vanaf 1972 leefde hij van de pen en optredens in het Drents deur het hiele laand. Daordeur, en deur radio- en tv-optredens en openhartige vraoggesprekken, ien van Drenthe’s bekendste schrievers. Het vlinderstrikkie wordt de butenkaant van zien artistieke weerdigheid.
Hij reisde, nao de dood van zien moe, naor undermeer Frankriek, Peru, Italië, Griekenlaand en Thailaand en kwam daornao steeds openlijker uut veur zien homo-erotische geaardheid, ok in zien literaire wark.

Warkte mit an toeristische uutgaven as Kijk op Drenthe en folkloristische as Volksverhalen uit Drenthe. Schreef veulgelezen Drentse aforismen-bundeltjes (zoas 100 Kleine Drentse wiesheden) en radioteksten veur de RONO. Wieder zo’n viefentwintig literaire prenten, under meer in opdracht van pervincie en gemienten.

Debuteerde mit literair wark in Oeze Volk (1956), waoran hij töt zien dood mitwarkte. Publiceerde ok in Roet, dat een speciaal nummer (jrg. 1996/97) an hum wijdde mit een bloemlezing van zien mooiste gedichten, essays over vörm en thematiek van zien wark en gelegenheidsgedichten van collega’s daoruut bleek dat hij verscheiden van heur inspireerde tot het schrieven in het Drents. Wark van hum weur opneumen in diverse bloemlezings.

Roel Reijntjes was een veulziedige persoonlijkheid, maar veur alles was e dichter; een dichter die opkomen is in een tied toen de Drentse taol verlet har van zien poëzie.  In zien ballades en historische gedichten döt de taol wat olderwets an. As later de onderwarpen persoonlijker wordt, veraandert de taol met. De taolweelde blef, mor hef niet langer de nostalgische hang naor de oer-Drentse uutdrukkingswieze. Reijntjes blef ok de schriever met twee gezichten: de volksdichter die weergef wat leeft in oeze volk en de literator die op zuui is naor de allerindividueelste expressie van de allerindividueelste emotie.

Hij bruukt in zien waark strakke dichtvörms, maar ok wel ’t sonnet, rondeelachtige en vrije verzen. Relativerend bint ok zien zogenaomde wiesheden: ‘Oes ienig bezit is oes leven, daw an ’t èend nog weerum moet geven’.
In 2003 is e, tachtig jaor old, uut de tied ekomen. Op de webstee van Stichting dodenakkers.nl kuj foto’s zien van zien graf, huus en standbeeld in Beilen. Op ’t karkhof in Beilen stiet op zijn graf een börstbeeld. Niet wied van zien huus an de Kruisstraat in Beilen stiet een standbeeld van Reijntjes. Hij hef een boek in de handen en hij kek naor zien huus. Roel Reijntjes was slim ijdel. Zien standbeeld is misschien daorom een beetie langer en slanker as e zölf in ’t echt was. Ze zeggen dat e dat zölf omhaands had hef.

 

Literaire boekpublicaties:

  • De Iegelkaor (1959),
  • De speulman (1961),
  • Het wollegres (1965),
  • Kleine Drentse reize (1975),
  • Al wat ik zag (1978),
  • Veur later (een deur Heyting samenstelde bloemlezing, 1983),
  • Zeefdruk (1987),
  • Mien liefste, ach, wat is met mij (1993)
  • en Late brummelpluk (bloemlezing uut eerdere bundels, mit neie gedichten, Zuudwolde 2002).

Hij kreeg in 1977 de Culturele Pries van Drenthe. Roel Reijntjes is in 2003 uut de tied komen.

In opdracht van Stichting Drentse Taol is een schrieverspetret Een mooi jonkie op DVD maakt.

In april 2010 is de driedelige serie over Roel Reijntjes uutekomen. Het boek wordde prissenteerd in Beilen.
De serie is samenesteld deur Henk Nijkeuter en bestiet uut alle gedichten van Roel Reijntjes, een keuze uut zien verhalen en een bibliografie.

1. Roel Reijntjes ( 1923-2003) / Jonggien an de Beilerstroom. Een schrieverspetret, veurzien van een bibliografie
2. Ik heb nooit het vol geluk verwacht Alle in boekvorm publiceerde gedichten van Reijntjes
3. Een aander leven Een keuze uut de verhalen van Reijntjes

beeldroelreijntjes

huisreijntjes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hieronder kuj een keur oet zien waark lezen.

Allerzielen

O Allerzielen, dag van mistig dèenken
an oenze Doden, deur de jaoren hen...
Het is november, wil de weemoed schenken
in 't grote vat van de herinne­ring.


De lochte nevel van de naojaors­stilte
hangt tussen bomen op de aole hof-
gien traonen meer, allèn de zac­hte stilte
van het veurbijgaon; alles wordt tot stof.


O rust dan Doden, in je molmde kisten -
tweede november, gedachtenissen zweeft...
Natuur holdt aodem in en de her­inring beeft -
't Is Allerzielen - en het giet nou misten.

 

Fragment van Schoonoord

De ieken staot betoverd toe te kieken
hoe of de wolken in de spiegel van 't kanaol
op weg bint naor de verre hemel­rieken
de grèenzen over van de Drentse zaol.


O Schoonoord, hoge wallen met de zommervuren
van golden braom... 'Gezegend is dien naom',
zo zingt dien lied - maor plag­gen zint de muren
waorbinnen mèensliekheid deur armoe is vergaon.


Hoe te vergeten? In 't open­luchtmuseum
op rest van 't veld, de aolde waker stiet -
Driftig gebaorend in zien mauso­leum,
zingt veur toeristen 't eendre vroggerlied.


Maor Schoonoord wendt zuk af; verleden is verleden
en spiegelt zuk tevreen in 't stille dreumkanaol,
de auto's zoeft en zingt het drokke lied van 't heden
maor d'aolde man vertelt: ‘Zó was 't, zó was 't ienmoal!'

 

Echtpaar in de trein

Zit naost mekaar en spreekt gien woord;
wat zegd mus worden dat is zegd
en krom is krom en recht is recht
te vaak hebt zie mekaar vermoord


Nog reist zie in dit leven samen,
bint toe an de bejaordenpas.
En as zie dood gaot zegt zie "amen"
verbiesterd dat dit 't leven was.

 

Rune

Het regende in Rune
doe ik in Rune kwam
en op de grune brin­ke
daor stun de bronzen ram,
't gemeentehuus: een schúúrburo
vol ambteliek ver­staand,
een boerderij met dakstro,
de winkels an de raand
van 't brinkien met zien Kerke
uut tied van eeuwen hèèr...
het regende in Rune,
zo windrig was het weer -
de hoge bomen zungen
het lied van vrogger tied
en doe zung òk de torenklok
zien zangrig helder lied...
en Luning's mooi waranda
zag 't láttig-náttig an...
het regende in Rune
doe ik in Rune kwam

 

Reize hen 't zuden

Reizend bin ik zuudwaorts gaon
steden met de vrömde namen
wied van Ekehaor en Amen
Hieken, Haolen, 't dörps bestaon.


De koekoek röp! - ik hol mij dove
ienmaol moew tóch van 'nkander
roze bluit de oleander
en 't oliefblad kleurt tot mauve.


Dronkend de jasmienen-hege
regen drenkt de zommerbloemen
as kompas mien natte doeme
zingend 't aoventuur integen.

Oet: Mien liefste, ach wat is met mij

 

Tussen Spier en Wiester

Het regende zo zacht, maor ach wat zung de liester!
ik kuierde de weg - de straot van Spier naor Wiester,
een jonge ree, neisgierig, met amandelogen
sprung dartel daansend vort met arabeskenbogen.


De veenties in de heide, die leken grauw te kieken,
een beetien hemelsblauw, dát zul heur beter lieken
en in de stille bos zag ik an beide kanten
as trotse maharadja's, de kleurige fazanten.


En in de barkenbomen, daor buitelden de mezen,
lachten mij oet en tsjilpten: "Ja, wij verklaort bij dezen,
hij is beslist niet wies, die kerel in de regen,
dat is een vrömde mens, daor langs des Heren wegen!"


Maor ik gunk aal maor wieder en achtte niet de regen,
al glum het natte asfalt mij streng en recht integen:
want ach hij zung veur mij, allén veur mij, die liester,
daor an die stille weg, de straot van Spier naor Wiester.

Oet: De speulman

Starven

Wees zacht Dood als ik starven gao
en blaos de aodem van vergeten
over de zeerte van het weten -
dat is genao.


Dood is niet slim, het is een slaopen
in 't grote bedde van de rust
daor 't veilig is en 't longern blust.


Ik weet van horizonnen van de Rust
waorachter ik ok ienmaol zal verdwienen
maor 'k bin zo schrouwend bang veur lieden en veur pienen
en daorom Dood, aj komt - haal mij dan onbewust.

Oet: Late brummelpluk

Geboorteplaots

Hoog oet de toren kiek ik deel
op 't olde Beiler dörpsgareel
breed kerkdak met zien blauwe leien
en spreidend tot de horizon
de greune frisse weiden.


't Mag wezen: 'n leven klein van brein
toch stark in zien bescheidenheid
met schier verlegen innigheid
't is een cocon - en binnenin
daor is 't dat ik geboren bin.

Oet: Mien liefste, ach wat is met mij

 

Statement

In mij is vlam en schrui en bliede wezen
um weelde, die de wereld is;
een vlinderstrikkien veur, wat boeken lezen,
in 't stille hoes, waor ik mien moeder mis.


Behendigheid is mij beslist niet vrömd
en élégance heurt tot mien underdelen:
beringde haanden, het brein intelligent -
maor aid een eenling en tot dode toe allent.


Ik heb nooit echt het vol geluk verwacht;
bij aal 't ervaoren, aaltied 't weten
dat ik totaol vervulling mus vergeten
en zunder spie tan het ‘normaoler wezen' dacht.


In 't grieze Drenthe met te veule regen
leef ik toch dapper deur mien dagen hen;
met 't aoldernd hart, dat ik aal beter ken,
jongleer ik 't unverbiddelieke end integen.

Oet: Mien liefste, ach wat is met mij

 

En heb ik het er dan toe daon

En heb ik het er dan toe daon,
wèl zal mien verzen lezen
en welke leesder zal verstaon
met wat een muite en ienzaom wezen
ik deur dit leven hen bin gaon?


Gien leven blef; ienmaol geboren
is oes de Dood al toe ezegd.
Blas nog de hoogmoed van de toren
zien fundamenten wordt al slecht.


En heb ik het er dan toe daon,
het Leven zölf zal wieder gaon.


Och, bleef van mij ien klein gedicht,
wat regels, ien gedachte licht -
dan heb ik niet vergeefs bestaon.

Oet: Mien liefste, ach wat is met mij

 

Late brummelpluk

Ik pluk de brummels um heur sap
en schram mij an de stiekeltakken,
aal ruggebugend, tastend, pakkend,
mien puut wordt vol - mien jaoren krap.


Nao weken wolken, wind en regen:
naozommerdagen, loom en warm.
De spinne lat zien wöbbe weven
en doodt zien prooi in stil alarm.


De kille mais vörmt de coulisse
van onverschil - een steile waand.
Het leven giet an kracht verliezen.
Het brummelsap blödt in mien haand.

Oet: Dapper deur de dagen

 

Mien moeder en het noorderlicht

Zij reup mij opboeten
ik was nog een kind
en boven oes hoffien
een wirwarrig lint


O Wodan in 't noorden
die vrouwe Freya verrast
de wolven gaot hoelen
‘k hol moeder stief vast


De iestied giet heersen
en Loki regeert
nou soest Wodan langes
op Balder, zien peerd


Ik vlucht in oes keuken
en schoel achter ‘t glas
de banvluuk wordt breuken
de goden te gast


Magnetisch en heidens
dit groots noorderlicht
aurora borealis
op mien moeders gezicht


Zij reup mij opboeten
ik was nog een kind
doe boven oes hoffie
dat vlammende lint...

Oet: Mien liefste, ach wat is 't wat met mij

In mien aovendkamer

In mien aovendkamer
gele lampeschien
heur ik het gehamer
van de hartepien


Stille meubelstukken
Klok tikt zunder moed
Bidden wil niet lukken
Hoffies vol met roet


Zore bloemenparken
traoge stroomt het bloed
woorden kunt niet starken
uren zunder gloed


Zo allent te wezen
Is te slim veur mij
Slaopen - eten - lezen:
Aid allent - aid overnei.

Oet: De braand der zinnen

 

Het zal oes ieuwig heugen

Doe hef de steern daor stille staon
en schepers bint hen binnen gaon,
de keuningen hebt beugen...
het zal oes ieuwig heugen.


Het arme poppien in het heu
de moeder blied' en o zo meu
de nacht was zunder leugen...
het zal oes ieuwig heugen.


Zien vao die heul getrouw de wacht,
de naobers hebt an 't kind wat bracht
zie leuten zuk niet neugen...
het zal oes ieuwig heugen.

 

Uutgaves

Verzenbundels
*De iegelkaor. Drentse gedichten
Stadskanaal,J.A. Eerelman, 1959; Assen, Hummelen, z.j.; Assen, Hummelen, 1980

*De Speulman: Drentse gedichten
Stadskanaal,J.A. Eerelman, 1961; Assen, Hummelen, 1980

*Het wollegres: Drentse balladen
Stadskanaal, J.A. Eerelman, 1965; Assen, Hummelen, z.j.; Assen, Hummelen, z.j.
Gedeeltelijk eerder verschenen in de Nieuwe Drentse Volksalmanak

*Kleine Drentse reize. Verzen
Assen, Hummelen, 1975

*Al wat ik zag. Drentse gedichten
Assen, Hummelen, 1978

*Veur later
Assen, Hummelen, 1983

*Zestig gedichten van Roel Reijntjes veur zien zestigste jaar /
oetzocht deur Hans Heyting

*Zeefdruk
Zuidwolde, Stichting Het Drentse Boek, 1987

*Dapper deur de dagen
Oosterhesselen, Agri Montis Pers, 1989

*De twee jonge tamboers,
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1990

*Oes is geboren, Drents Kerstspel.
Oosterhesselen Klecke Pers, 1990

*Negen balladen,
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1990

*Het lieve leven. Een bloemlezing.
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1991

*Reiziger holdt an in Golgotha.
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1991

*Het zingen holt an. Vijftien Drentse balladen
Assen, Hummelen, 1991

*Mien liefste, ach, wat is met mij
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1992

*Mijn liefste, ach, wat is het met mij
Zuidwolde, Stichting Het Drentse Boek, 1993

*Jaorgetieden in Drenthe
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1994

*Nachtelieke echo 's
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1995

*Waor zal ik mien rustplaots vinden?
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1996

*Aolde liedties wordt stiller
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1996

*Het bluien van 't beminnen
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1997

*De brand der zinnen
Oosterhesselen, Klencke Pers, 1998

*Late brummelpluk
Zuidwolde, Het Drentse Boek 2002

Aandere uutgaves:


*111 Drentse wiesheden. Assen, Hummelen, 1979

*100 kleine Drentse wiesheden. Assen, Hummelen, 1979

*Drentse spreekwoorden en gezegden: een "album amicorum" Assen, Hummelen, 1981

*211 Drentse wiesheden. Assen, Hummelen, 1982

*Een leven in Beilen. Beilen, Historische Vereniging Gemeente Beilen, 1998

Bronnen: Drèentse Schrieverij, Stieneke Boerma en Rouke Broersma
Website: Bentepol
Website: Streektaalzang in Drenthe

Media