Wetenschap - Huus van de Taol

In het online magazine Scientias.nl stiet een artikel van Caroline Kraaijvanger over de dreigende ondergang van de dialecten. Woj 't even lezen?

Nei onderzuuk (monitor 3TS, Cedin, centrum veur meertaligheid) hef nog ies weer anetoond dat kiender die as op 3TS-schoelen zit betere resultaten hebt bij Nederlandse spelling en begriepend lezen. Zij zit hiermit boven het landelijk gemiddelde. Ok bij eerdere onderzuken wordde die conclusie al veurzichtig etrökken. Internationale studies wiest der al jaorenlang op dat meertalig onderwies belangriek is veur de ontwikkeling van kiender. Onderzukers as Willis (2012), Paradowski (2010) en Bialystok (2004) toont an dat kiender mit een meertalige opvoeding en meertalig onderwies sneller bint in aandachts-, taal- en rekentaken. Meertaligen ontwikkelt meer verbiendings in de harsens en hebt gemiddeld later last van dementie. Op het congres Wow Meartalich, dat deur Cedin op 21 juni eholden wordt in het Adverium in Drachten, zult de resultaten van de monitor 3TS wieder toe-elicht worden. Meer weten?

Op 8 mei 2017 is het lijvige onderzoeksrapport De staat van het Nederlands, over de taalkeuzes van Nederlanders en Vlamingen in het dagelijks leven, van de Nederlandse Taalunie, het Meertens Instituut en Universiteit Gent uutekomen. De Nederlandse Taalunie is het officiële orgaan van de Nederlandse en Vlaamse overheden dat over taalbeleid adviseert. In dit rapport wordt het Limburgs negeerd volgens een groot aantal hoogleraren en taalkundigen. Zij bint daorum een petitie estart. Het Huis voor de Kunsten Limburg en de bij heur anesleuten streektaalorganisaties hebt de petitie ok ondertiekend.  Het Nedersaksisch wordt trouwens ok niet enuumd in het rapport. Kiek naor de reactie op de website van SONT (Streektaalorganisaties Nedersaksisch Taalgebied)

Bouwe van Straten is wetenschapsjournalist (De Kennis van Nu). Op dinsdag 27 september 2016 was e op Radio 1 en vertelde klip en klaor: meertaoligheid is goed. En as ien van die taolen een dialect is? Ok goed. Over tien jaor zul der maor zo ies dialectunderwies op de lesroosters staon kunnen. Luster maor ies even

Welke taal gebruukt inwoners van Nederland en Vlaandern in verschillende situaties? Wanneer kiest meinsen veur Nederlands en wanneer veur Frans, Fries of Drents? Um daor achter te komen hef De Taalunie daorum het project Staat van het Nederlands (StaatNed) bedacht.

In het Woordenboek van de Overiesselse Dialecten kuj de woordenschat van de taal van Overiessel opzuken. Het bestiet uut woordmateriaal uut roem 80 grotere en kleinere plekken in Overiessel en het angrenzene Duutse gebied. Ie kunt op het woordenboek komen via onderzoekoverijssel.nl (klik op Taaldatabase) of via detaalvanoverijssel.nl (via het rode tabblad).

Tussen 1925 en 1980 is der in heeil Nederlaand, en ok in Vlaandern, Noord-Frankriek en een stukkie Duutslaand een dialectonderzeuik holden met de naom Reeks Nederlandsche Dialectatlassen. In zowat tweeidoezend plaotsen binnen der an tweei of dreei mèensen per dörp 141 zinnegies ofvraogd om te vertaolen in de eigen streektaol.

Ype Abels hef in Hpdetijd.nl een artikel eschreven over het al of niet uutstarven van het dialect. Het stuk begunt mit Heftan tattat! (even hardop uutspreken), de titel van een gedicht van Willem Wilmink

Pagina 1 van 14