Wetenschap - Huus van de Taol

Hebt tweetalige kiender een achterstand? As klein kiend staoj veur een moeilijke taak: binnen een paar jaor moej duzenden woorden leren. Da's nogal wat waark! En wat aj twee talen tegeliek leren mut? Umdaj een Nederlandse moeder en een Drentse vader hebt? Is dat dan ok zwaorder?

Kiender die Limburgs én Nederlands praot, bint beter in spelling as kiender die allent mit de Nederlandse taal opgreuit. Dat blek uut twee onderzuken van studente taalwetenschappen Romy Roumans. Zij hef dizze uutevoerd veur het Meertens Instituut en de Radboud Universiteit. Het zul oons niet verbazen as dat ok veur het Drents geldt! Weer een reden um Drents mit oen kiender te praoten! Lees het artikel

Het Twents, Plat of Plattdüütsch, het Drents ja het hiele Nedersaksisch vanzelf hef net zoveul bestaonsrecht as aandere talen. Niks meer, maar ok zeker niks minder. Op de website http://wearldsproake.nl/ wordt daorum veur iens en altied oferekend mit de veuroordelen en misverstaanden. Lees het artikel maar ies.

Goaitsen van der Vliet is onderzuker en tekstverzörger en hef een unieke ontdekking edaone. Hij hef hiel olde gedichten over Möppelt evunden en die bint ok nog ies in het dialect van Möppelt eschreven.Het giet um gedichten van twaalf Overijsselse steden. Möppelt is daorin een uutzundering as Drentse stad. De gedichten gaot over het dagelijks leven in de steden. Tot nu toe was de oldste tekst van 1870. Maar dizze is nog tachtig jaor older. Lees het artikel dat Goaitsen van der Vliet hef eschreven over de gedichten.

Siemon Reker nam veurig jaor ofscheid as hoogleraar Groninger taal en cultuur en as heufd van Bureau Groninger Taal en Cultuur. Siemon is nog aait drok bezig mit de taal. Hij hef ok zien eigen blog. Dizze keer giet dat over twee Drentse politici: Harm van Riel en Henk Koning. Hieronder kuj de column lezen.

In het online magazine Scientias.nl stiet een artikel van Caroline Kraaijvanger over de dreigende ondergang van de dialecten. Woj 't even lezen?

Nei onderzuuk (monitor 3TS, Cedin, centrum veur meertaligheid) hef nog ies weer anetoond dat kiender die as op 3TS-schoelen zit betere resultaten hebt bij Nederlandse spelling en begriepend lezen. Zij zit hiermit boven het landelijk gemiddelde. Ok bij eerdere onderzuken wordde die conclusie al veurzichtig etrökken. Internationale studies wiest der al jaorenlang op dat meertalig onderwies belangriek is veur de ontwikkeling van kiender. Onderzukers as Willis (2012), Paradowski (2010) en Bialystok (2004) toont an dat kiender mit een meertalige opvoeding en meertalig onderwies sneller bint in aandachts-, taal- en rekentaken. Meertaligen ontwikkelt meer verbiendings in de harsens en hebt gemiddeld later last van dementie. Op het congres Wow Meartalich, dat deur Cedin op 21 juni eholden wordt in het Adverium in Drachten, zult de resultaten van de monitor 3TS wieder toe-elicht worden. Meer weten?

Op 8 mei 2017 is het lijvige onderzoeksrapport De staat van het Nederlands, over de taalkeuzes van Nederlanders en Vlamingen in het dagelijks leven, van de Nederlandse Taalunie, het Meertens Instituut en Universiteit Gent uutekomen. De Nederlandse Taalunie is het officiële orgaan van de Nederlandse en Vlaamse overheden dat over taalbeleid adviseert. In dit rapport wordt het Limburgs negeerd volgens een groot aantal hoogleraren en taalkundigen. Zij bint daorum een petitie estart. Het Huis voor de Kunsten Limburg en de bij heur anesleuten streektaalorganisaties hebt de petitie ok ondertiekend.  Het Nedersaksisch wordt trouwens ok niet enuumd in het rapport. Kiek naor de reactie op de website van SONT (Streektaalorganisaties Nedersaksisch Taalgebied)

Pagina 1 van 15