Oogst met mooie woorden deur taalonderzoek

8 mrt 2013

Hieronder een koppel woorden oet de eerste vraogenliest Vraog & Antwoord. De zinnen met dizze woorden kommen oet het Woordenboek van de Drentse Dialecten saomensteld deur dr. G.H. Kocks, smanks is de zin deur een deelnemer an de enquête opschreven, dan steeit dat derbij.

*babbelegoegies       

malligheden, fratsen; praatjes

Hij was aordig ziek, hij had niet veule babbelegoegies. (Vledder)

*longern

hunkerend verlangen

Het hondtien longert naor een koekien. (Nieuw Amsterdam)

*maggeln

slordig schrijven

Ik kin nait mooi schrieven, ik maggel mor wat. (Tweede Exloërmond)

*beuntie

zoldering

Boven de pompstraote harren wij een beuntien en boven de koenen een hilde. (Zuidwolde)

*jeuzeln

zeuren

Det meense löp altied te jeuzeln, het liekt wel, of ze niet gewoon proten kan. (Broekhuizen)

*evertas

hagedis

Ik vind het een prachtig woord en kende het hielemaol niet totdat mien moe - al wat dementerend - in een kamer vol verjaordagsvesite opiens - oet het niks zee; 'Vroeger hadden wij een hiele koppel evertassen in de kelder.’ Vanof die tied zit de evertassen bij mij achter het vestie. (deelnemer enquête).

*koenaffel

scheldwoord; sukkel, stommeling

Gao toch weg, kounaffel. (Emmer Compascuum)

*webstee

website

Het Huus van de Taol hef een mooie webstee. (deelnemer enquête)

*vesper

broodmaaltijd in de namiddag, vooral in oogsttijd

Ik zal even de vesper hen 't laand brengen. (Weerdinge)

*scheuvellopen, scheuveln

schaatsen

Aj scheuvellopen moet lèren, is het eerst een hiel gehaspel achter het stoeltien an. (Nieuw Dordrecht)

*iegelkaor

egel

De iegelkaor holdt een winterslaop. (Weerdinge).

*wicht, wichter, wichie

meisje

Wicht is vriendelijker dan meid voor mijn gevoel en wichter geeft iets van verbondenheid aan. Als ik 'kom wichter ' zeg tegen mijn vriendinnen voelt dat vertrouwd en ik zou nooit ‘kom meisjes’ zeggen. (deelnemer enquête)

*gloepens

zeer, buitengewoon

Ik har toch zo'n gloepense koezenzeerte vannacht. (Ruinerwold)

*bezik

apart, afzonderlijk

Slaop ie bij elkaar of bezik? (Hollandscheveld)

*slim

zeer, erg

Het döt mie slim zeer. (Nieuw Schoonebeek)

*platentonte

oude doek om de haardplaat te schuren

Mit een platentonte en wat kachelpoets was de plate zo weer glad. (Elim)

*ma'k starven as het niet waor is.   

waarachtig, verdorie

Eigelijk 'n kort zinnegie uutspreuken as ien woord. Wij gebruukten dat vrögger regelmatig. Mien jongste bruur zat op de kweekschoele in Steenwiek en zee dan ok wel is: ma’k starven as ‘t niet waor is. Ze vreugen hum wat 't betekende. En toen mus hij wel der met veur de dag kommen dat 't eigelijk wel 'n wat roege uutdrukking was: Dat ik mag sterven als het niet waar is. (deelnemer enquête)

*paartie lu

sommige mensen

Paartie lu leer ie nooit good kennen, het bint en bleeft vrömden. (Diever)

*kniepstuver

gierigaard

Det is zo'n kniepstuver, hij wil zien eigen stront wel vreten. (Ruinerwold)

*veur de poelegrap

Voor de aardigheid

Hij dee veur de poelegrap met en wun de eerste pries. (Eext)

*slok

slap

En dan bedoel ik gien slok water, mar slok veur as de boks niet strak zit. (deelnemer enquête)

*schroeten

opscheppen

Die kerel kan schroeten, daor is het ende van weg, en hij hef nog gien nagel um het gat te krabben. (Ruinerwold)

*brummels

bramen

Mien haanden bint eschraamd bij het brummels plukken. (Zuidwolde)

*pietereulie

petroleum

Hier hej de klip, moej mij even 'n paar liter pietereulie ophalen. (Hijken)           

*wiesdompe

Een eigenwies meinse.

Die wiesdompe wet alles bèter, det meent hij. (Ruinerwold)

*maandewark

gezamenlijk werk, ‘teamwork’

Maandewaark is schaandewaark.

*anhemmeln

opruimen

Ie magt de dèle wel ies anhemmeln. (Pesse)

*naovendhuus

stookhok; bakhuis, huisje naast de boerderij, waar het brood werd gebakken en dat vaak diende als verblijf voor het gezin in de zomer.

Bij elk boerenhuus stund wel een naovendhuus. De miesten waren zo groot, det ze der 's zomers in kunden wonen. Dan harren ze gien wark in het veurhuus. (Koekange)

*mandielig    

gemeenschappelijk

Mien moe haar vrogger het kniepertiesiezer mandielig met de buurvrouwen. Ik vind dit een mooi woord en wol wel ies weten of het nog veul gebruukt wordt. (deelnemer enquête)

*barft

barrevoets, op blote voeten

Het valt niet mit um barft deur het stöppellaand te lopen. (Hollandscheveld)

*longern        

hunkerend verlangen

Het hondtien longert naor een koekien. (Nieuw Amsterdam)

*hozevörrels

op kousevoeten

Hij leup op hozevörrels over de beunde mit schienvat in de hand. (Barger Oosterveld)

het gemacht

mannelijke geslachtsdelen

Die man har de bof en toen trök hum 't op het gemacht. (Borger)

*graoperig

inhalig, hebzuchtig

De meinsen bint op 't heden aordig graoperiger as eerder; haoste gieniene hef meer wat veur 'n aander over. Vrögger haaj nog naoberhulp en noou kent ze heur naoste naobers haoste niet meer. (deelnemer enquête)

*piereverschrikkertie

borrel

Nog even een pierenverschrikkerdie nemen en dan gao'k hen bedde. (Dwingelo)

*betuun         

schaars

Der is genog te koop, maor het geld is betuun. (Valthermond)

*bleken

blaffen; schreeuwen

Oes hond hef hiel naacht liggen te bleken. (Balloo)           

*haampel

onhandig persoon, beetje lomp

Die haampel het de boedel weer in toezel. (Donderen)

*tipkladde, tipskladdegie

puntzakje

Een tipskladdegien mit zoerties. (Zuidwolde)